السيد الطباطبائي ( مترجم : گرامى )
177
آغاز فلسفه ( ترجمه بداية الحكمه ) ( فارسى )
احتياج به علت و ارتباط به علت پيش بيايد تا قدرت و صحت عمل و ايجاد صحيح باشد . ليكن سابقاً گفتيم كه اين اعتقاد باطلى است و ملاك احتياج به علت ، حدوث نبوده امكان است ، و امكان در ذات هر شىء غير واجب است ، و بنابراين عدم زمانى قبلى هيچ دخالتى ندارد . نمىدانيم اين آقايان در مورد خود زمان چه مىگويند ؟ آيا زمان هم بايد مسبوق به عدم در زمان باشد ؟ پيش از زمان كه زمانى نداريم . به هر حال با بيانى كه داشتيم به خوبى روشن شد كه صحت فعل و ترك ملاك معناى قدرت نيست ، قدرت در فاعل تام و ناقص وجود دارد ولى صحت فعل و ترك در فاعل تام وجود ندارد . 2 . عدهاى گفتهاند قدرت همراه فعل حادث مىشود و پيش از فعل ، قدرتى نيست ، قدرت بر همان فعل هم پيش از خود فعل نيست . به اينها مىگوييم : شما خود قدرت را اين طور تفسير مىكنيد : « صحت فعل و ترك » . خوب اگر كسى مدتى كارى را ترك كند و سپس انجام دهد شك نيست كه حتى پيش از شروع عمل اين معنا صدق مىكند : « فعل و ترك از اين فرد صحيح و ممكن است » قدرت هم به نظر شما همين است . پس چرا منحصر به هنگام عمل مىكنيد ؟